ΟΥΡΟΛΟΓΙΚΗ ΟΓΚΟΛΟΓΙΑ

Καρκίνος του προστάτη
Ο καρκίνος του προστάτη είναι σήμερα η συνηθέστερη κακοήθεια στον άνδρα. Αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στον άνδρα μετά από τον καρκίνο του πνεύμονα, αν και η έγκαιρη διάγνωση του αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες πλήρους ίασης. Εμφανίζεται συνηθέστερα στην 6η ή 7η δεκαετία της ζωής και η συχνότητα εμφάνισής του έχει σχεδόν διπλασιαστεί κατά την διάρκεια των τελευταίων 20 χρόνων. Έχει οικογενειακή προδιάθεση αφού έχει βρεθεί ότι άνδρες με 1ου βαθμού συγγενή ο οποίος πάσχει από καρκίνο στον προστάτη έχουν διπλάσια πιθανότητα να νοσήσουν και οι ίδιοι.
Η διάγνωση του καρκίνου βασίζεται στη μέτρηση του PSA, στη δακτυλική εξέταση του προστάτη (DRE) και τελικά στη διορθική βιοψία του αδένα (TRUS biopsy). Το PSA (prostate specific antigen, ειδικό προστατικό αντιγόνο) είναι ειδικό για τις παθήσεις του προστάτη. Εκκρίνεται από όλα τα προστατικά κύτταρα, υπερπλαστικά και καρκινικά, με τα τελευταία να το εκκρίνουν σε πολύ μεγαλύτερες ποσότητες. Θα πρέπει να τονιστεί ότι αυξημένο PSA δε σημαίνει πάντα και καρκίνο στον προστάτη. Η δακτυλική εξέταση του προστάτη (DRE) αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της κλινικής εξέτασης αφού οποιοδήποτε ύποπτο εύρημα μας οδηγεί σε βιοψία ανεξαρτήτως τιμής PSA. Τελικά η λήψη ιστοτεμαχιδίων από τον προστάτη και η ιστολογική εξέτασή τους θα μας απαντήσει στο ερώτημα αν έχει καρκίνο ο ασθενής ή όχι. Εκτελείται υπό τοπική αναισθησία ή μέθη έτσι ώστε να είναι τελείως ανώδυνη. Υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση εκτελείται διορθική απεικόνιση του προστάτη, μελετάται η ηχομορφολογία του και λαμβάνονται κατευθυνόμενες (από ύποπτες περιοχές) ή τυχαίες βιοψίες.

Καρκίνος της ουροδόχου κύστης
Αποτελεί τον 4ο σε συχνότητα καρκίνο στον άνδρα και τον 8ο στη γυναίκα. Είναι τρεις φορές συχνότερος στους άνδρες αν και τα τελευταία χρόνια η σχέση αυτή τείνει να μειωθεί. Αποτελεί νόσο της τρίτης ηλικίας (άνω των 60 ετών) χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν εμφανίζεται και σε μικρότερες ηλικίες ή ακόμα και σπανιότατα σε παιδιά. Η κυριότερη αιτία είναι το κάπνισμα, το οποίο φαίνεται να τετραπλασιάζει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Το κυριότερο σύμπτωμα της νόσου είναι η αιματουρία, η παρουσία δηλαδή αίματος στα ούρα με αποτέλεσμα να έχουν κόκκινο χρώμα. Δεν προκαλεί πόνο στον άρρωστο και είναι διαλείπουσα, δηλαδή μπορεί να υπάρχει αίμα σε μία ούρηση και εν συνεχεία τα ούρα να είναι καθαρά για ημέρες. Συνεπώς κάθε αιματουρία χρειάζεται έλεγχο ακόμη και όταν εμφανίζεται για μία φορά.
Η διάγνωση γίνεται με το υπερηχογράφημα της ουροδόχου κύστης ή/ και την κυστεοσκόπηση (υπό τοπική αναισθησία ή μέθη έτσι ώστε να είναι τελείως ανώδυνη).

Καρκίνος του νεφρού
Δεν εμφανίζεται τόσο συχνά (2-3%) είναι όμως από τους πλέον επικίνδυνους για τη ζωή του ασθενούς. Είναι συχνότερος στους άνδρες με αναλογία 3:2 και εμφανίζεται κατά κύριο λόγο την 6η ή 7η δεκαετία της ζωής. Κυριότεροι αιτιολογικοί παράγοντες για την εμφάνιση καρκίνου του νεφρού είναι το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η αρτηριακή υπέρταση.
Ο καρκίνος του νεφρού μπορεί να εμφανιστεί με αιματουρία, πόνο ή σαν ψηλαφητή κοιλιακή μάζα. Σε προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχουν βήχας, πόνος στα οστά, τραχηλική λεμφαδενοπάθεια, απώλεια βάρους, κακουχία και πυρετός, αμφοτερόπλευρο οίδημα κάτω άκρων ή επιμένουσα κιρσοκήλη δεξιά. Στο 20% των ασθενών μπορεί να εμφανισθεί με αρτηριακή υπέρταση, υπερκαλιαιμία ή πολυκυτταραιμία. Βέβαια πλέον το 50% των περιπτώσεων διαγιγνώσκεται τυχαία σε απεικονιστικό έλεγχο (αξονική τομογραφία ή υπερηχογράφημα) για άλλη νόσο.

Καρκίνος των όρχεων
Αποτελεί τη συχνότερη μορφή καρκίνου στους άνδρες ηλικίας 20- 40 ετών και τη δεύτερη συχνότερη στις ηλικίες 15- 19 ετών μετά τη λευχαιμία. Στο 50% των περιπτώσεων πρόκειται για σεμίνωμα εντοπισμένο στον όρχι. Τέσσερις είναι οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου στον όρχι: η κρυψορχία, το οικογενειακό ιστορικό (να είχε κάποιος συγγενής), το ατομικό ιστορικό (να είχε ο ασθενής στον ετερόπλευρο όρχι) και η ενδοσωληναριακή νεοπλασία (intratubular germ cell neoplasia, ITGCN).
Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων ανακαλύπτεται από τον ασθενή ή τη σύντροφό του κατά την ψηλάφηση των γεννητικών οργάνων σαν ανώδυνο ψηλαφητό μόρφωμα στον όρχι. Σπανιότερα συνυπάρχει πόνος, ιδιαίτερα αν πρόκειται για μη σεμινωματώδη όγκο, ή/ και συμπτωματολογία από μεταστατική νόσο (κοιλιακό άλγος, μάζα κοιλίας, οιδήματα κάτω άκρων, δύσπνοια, βήχας, αιμόπτυση, τραχηλική λεμφαδενοπάθεια). Γυναικομαστία ή υπογονιμότητα ως πρώτη εκδήλωση ορχικού καρκίνου παρατηρούνται πολύ σπάνια.